
ÖZET : 1947 yılında imzalanarak 1948 yılında yürürlüğe giren Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın (GATT) temel amacı uluslararası ticareti serbestleştirme ve ticaret önündeki engellerin kaldırılarak uzmanlaşmaya dayalı ekonomik büyümeyi sağlamaktır. Bu noktada ülkeler arası ayrım gözetmeyi önleyecek bir dizi yükümlülükleri de beraberinde getirmiştir. Ancak her ülkenin ticaret hacmi ya da kapasitesi farklı olduğundan, özellikle gelişmekte olan ülkeler veya gelişmemiş ülkeler açısından GATT’ın öngördüğü eşitlik ilkesi birtakım adaletsizliklere yol açabilmekteydi. Bu nedenle, bu tür ülkeler için özel ve lehte bir muamele gerekliliği gündeme gelmiş ve bu gerekliliğe bir cevap olarak 1960’ların sonrasında geliştirilen çalışmalardan biri olan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) ortaya çıkmıştır. GTS ile gelişmekte olan veya gelişmemiş ülkeler dünya pazarında rekabet edebilir seviyeye gelebilmeleri için gelişmiş ülkelerden tek taraflı uygulanacak olan ayrıcalıkları elde edebilmiştir.
Anahtar Kelimeler: GATT, Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi, Özel ve Lehte Muamele, Hariç Sektör.