ÖZET: Bu çalışma, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nda düzenlenen ticari muamele yasağı kavramını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan ticari iş kavramı çerçevesinde incelemektedir. Kooperatif yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif personelinin, kooperatifin konusuna giren ticari işlemleri doğrudan veya dolaylı olarak yapmalarının yasaklanması, uygulamada sınırları net olmayan ve yorum gerektiren bir alan oluşturmaktadır. Bu kapsamda çalışmada, öncelikle kooperatifin konusu kavramı ele alınmış; ardından Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen ticari iş–adi iş ayrımı ve ticari işin belirlenmesine ilişkin ölçütler açıklanmıştır. Ticari muamele yasağının kapsamı, kanun hükmü ve madde gerekçesi birlikte değerlendirilerek, yasağın uygulanabilmesi için aranan şartlar ortaya konulmuştur. Ayrıca kooperatif yöneticileri ve personelinin, kooperatifin faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli olan ve ticari nitelik taşımayan destek hizmetleri kapsamında yaptıkları işlemlerin yasak kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılmıştır. Son olarak, yönetim kurulu üyelerinin yakınlarının kooperatifle yaptıkları işlemlerin hukuki niteliği, menfaat temini ve ceza hukukunun dar yorum ilkesi çerçevesinde ele alınmış; ticari muamele yasağının somut olay bazlı ve sınırlı yorumlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kooperatif, Ticari Muamele Yasağı, Ticari İş, Adi İş, Kooperatifin Konusu, Yönetim Kurulu Sorumluluğu, Ceza Hukuku, Türk Ticaret Kanunu.